Beaujolais Nouveau – młode wino o smaku… gumy balonowej

Beaujolais Nouveau - wino o smaku gumy balonowej

Beaujolais Nouveau (czy też, jak nazywają je we Francji, Beaujolais Primeur lub swojsko określane w Polsce – Bożole) to wyjątkowy rodzaj wina. Młode, lekkie, cierpkie czerwone wino sprzedawane jest od listopada, a jego egzemplarze nadają się do spożycia tylko przez rok. Z czym wiąże się tradycja jego produkcji, co takiego niezwykłego w sobie skrywa i jak smakuje – właśnie tego dowiecie się z dzisiejszego artykułu.

Święto Beaujolais, czyli trzeci czwartek listopada

Tradycja Dnia Wina, czyli Święta Beaujolais, narodziła się we Francji. Swoją nazwę wydarzenie wzięło od regionu, w którym powstaje trunek. W miejscu tym wino robi się tylko z jednej odmiany winogron – zbieranych ręcznie gamay.

Zwyczaj smakowania młodego wina w listopadzie był podobno obecny w regionie Beaujolais od setek lat. Lokalni producenci wina spotykali się tuż przed początkiem Adwentu i próbowali swoich napitków. Podobno oceniano także w ten sposób, jak dobre okaże się wino z danego roku. Ciekawe jest wytłumaczenie, dlaczego winiarze postanowili spotykać się w czwartki, a nie na przykład piątki. Podobno miało to związek z troską o stan uczestników degustacji na drugi dzień. Gdyby smakowanie win odbywało się tuż przed dniem wolnym, ludzie chętnie by sobie folgowali i spożywali nadmierną ilość trunku. Pijąc Beaujolais Nouveau w czwartek, wiedzieli, że następnego dnia muszą znowu wyruszyć do pracy.

Istnieje też inny wariant opowieści o francuskiej tradycji. W tej wersji historia Beaujolais Nouveau naznaczona jest ewolucją przepisów. Do 1951 roku prawo mówiło o tym, że pierwsze wina z danego roku można sprzedawać dopiero od 15 grudnia. W 1951 r. przedstawiciele przemysłu winiarskiego z Beaujolais wystosowali petycję o możliwość sprzedaży swoich win “en primeur”, przed datą 15 grudnia. Wniosek ten został przyjęty w dniu 13 listopada 1951 roku, wraz z publikacją noty administracyjnej określającej warunki, na jakich niektóre wina o kontrolowanej nazwie mogą być wprowadzane do obrotu wcześniej.

Przez następne piętnaście lat data dopuszczająca Beaujolais Nouveau do sprzedaży była zmienna i dopiero w 1967 roku prawnie ustalono ją na 15 listopada. W 1985 roku przepisy jednak, ze względów praktycznych (wypadała zbyt blisko święta 11 listopada, a czasami także w weekend) zmieniono i wyznaczono datę na funkcjonujący do dzisiaj trzeci czwartek listopada.

Sprawny marketing, który przyniósł Beaujolais Nouveau sławę

Na przełomie lat 50. i 60. XX wieku sława młodego wina zaczęła przybierać na sile. Posmakować chcieli go wielbiciele wina z całego świata. Beaujolais Nouveau dotarło nawet do Japonii, która dzisiaj jest drugim krajem najchętniej obchodzącym Dzień Wina. Co więcej, ze względu na różnicę czasu Japończycy mają nawet szansę skosztować młodych trunków wcześniej od Francuzów.

Pod koniec lat 80. producenci wina z Beaujolais ustanowili święto Les Sarmentelles, czyli Święto Winnej Łodygi, tak by wszyscy mogli wspólnie świętować otwieranie pierwszych butelek trunku. Dzisiaj festiwale poświęcone Bożole potrafią trwać nawet kilka dni. Popularność francuskiego młodego wina zainspirowała też wytwórców trunków z innych rejonów świata. We Włoszech produkuje się dziś np. vino novello.

Jak przebiega produkcja młodego wina Beaujolais Nouveau?

Beaujolais Nouveau produkowane jest wyłącznie w rejonie Beaujolais z winogron gamay, jakkolwiek to nie szczep jest głównym powodem specyficznego smaku trunku. Owoce zbiera się ręcznie i fermentuje je w całości (bez rozgniatania). Cały proces tworzenia wina zajmuje raptem kilka tygodni od winobrania do butelkowania.

Winifikacja Beaujolais Nouveau opiera się na metodzie, w której stosuje się przede wszystkim macerację węglową. Polega to na maceracji całych kiści winogron przez około cztery dni w kadziach nasyconych CO2. Dwutlenek węgla uzyskuje się poprzez fermentację części zbiorów (10-30 %) na dnie kadzi. Tę część rozdrabnia się i miesza z drożdżami. Na podobną mieszankę wykłada się winogrona niezmiażdżone.

Każdego roku produkuje się około 1,2 miliona hektolitrów Beaujolais Nouveau. Ze względu na krótki termin ważności podobnego trunku, produkuje się go jednak z maksymalnie połowy zbiorów. Czas na jego spożycie waha się od 6 tygodni do 1 roku, jednak im wcześniej się je spożyje, tym lepiej dla naszych kubków smakowych. Warto przy tym pamiętać, że oprócz Beaujolais Nouveau istnieją też inne odmiany podobnego trunku, jak zwykłe Beaujolais, Beaujolais Villages, czy Crus Beaujolais. Niektóre z nich można przechowywać nawet do 10 lat.

Kiedy pić Beaujolais Nouveau?

Młode trunki z regionu Beaujolais pić można od trzeciego czwartku listopada i by przeżyć optymalne doświadczenie z nimi związane, warto możliwie blisko się tej daty trzymać. Odpowiedni smak wino ma mniej więcej do połowy grudnia. Po tym czasie część zaczyna się psuć. Co więcej, zakup Bożole w styczniu oznacza solidną inwestycję finansową, podczas gdy za Bożole zwyczajnie nie warto przepłacać.

Smak wina Beaujolais Nouveau

Specyficzna metoda fermentacji oraz układanie w kadziach całych, a nie zmiażdżonych gron powoduje, że chociaż Beaujolais Nouveau to wino czerwone (purpurowo-fioletowej barwy), nie posiada ona charakterystycznej dla tej rodzaju trunku wytrawności. Młode wino z Beaujolais jest owocowe, łagodne, niezbyt cierpkie. Często jego smak porównuje się do lizaków, gumy balonowej lub bananów. Z chemicznego punktu widzenia za tę nutę zapachową odpowiadają octan amylu i octan etylu. Nie jest jednak bardzo słodkie. Można byłoby nawet powiedzieć, że pachnie słodziej, niż smakuje. Warto pamiętać, że należy podawać je schłodzone do temperatury około 12-16 stopni Celsjusza.

Młody trunek z Francji poleca się do degustacji wszystkim, niezależnie od stopnia wyrobienia kubków smakowych. Spróbować go mogą także osoby, które w swoim zestawieniu ulubionych alkoholi w ogóle nie wymieniają win. Z tego zresztą powodu wielu krytyków i sommelierów na całym świecie podchodzi do niego z przymrużeniem oka. Nie wpływa to jednak na popularność trunku, a Francja z roku na rok może się cieszyć coraz lepszymi wynikami eksportu butelek Bożole oraz winiarskiej turystyki.

Co jeść do Beaujolais Nouveau?

We Francji Beaujolais Nouveau tradycyjnie podaje się z zimnymi mięsami (kiełbasą, szprotkami, flakami, kaszanką, cząbrem itp.) i kasztanami. W zgodzie z zasadą “podobne z podobnym” można jednak łączyć je z delikatnymi serami, grillowanymi mięsami, cieniutko pokrojoną wędzoną szynką, sałatkami wzbogaconymi o owocowe akcenty. Ze względu na jego specyficzny charakter można też odważyć się na podanie do niego ryby lub owoców morza. Owszem, jest to wino czerwone, ale bardzo lekkie, orzeźwiające, z wyczuwalną nutą świeżości. Właśnie z tych zresztą powodów serwuje się je jak wina białe – schłodzone. Rzecz jasna, podobne podpowiedzi w duchu “podobne z podobnym” francuscy sommelierzy mogliby uznać za krzywdzące, niemniej to wino rządzi się swoimi prawami i daleko mu do usztywnionych konwenansów.

Ciesz się młodym winem i tańcz do rana, czyli o tym, dlaczego Beaujolais Nouveau to nie powód do zakładania krawata

Świat lubi myśleć o francuskich winach jako trunkach wykwintnych, eleganckich i wymagających odpowiednio usztywnionej atmosfery. Beaujolais Nouveau z powodu występowania w bardzo wąskim przedziale czasowych wręcz zachęca do podobnego o nim myślenia. Tymczasem jest to wino tanie, chętnie popijane przez wszystkich, kojarzone z radosnymi tańcami do białego rana i prostymi przekąskami, a nie finezyjnymi daniami fine dine. Więcej niż kilku specjalistów od win wyraziło nawet zdumienie jego popularnością. Jeżeli więc uda Ci się dostać butelkę młodego wina z regionu Beaujolais w najbliższy trzeci czwartek listopada – tańcz na stole, zamiast sztywno przy nim siedzieć.

shop